Podczas naszych wakacyjnych wycieczek po włoskiej prowincji trafiliśmy, nie tak zupełnie przypadkiem, do Muzeum Włoskiego Lotnictwa Wojskowego w Vigna di Valle -malowniczej wiosce położonej niedaleko Rzymu, nad jeziorem Bracciano.

itally, vigna di valle braciiano włoska prowincja włochy lake Jezioro Bracciano

Jak widzicie jezioro jest duże i piękne. Ma ono istotne znaczenie w historii lotnictwa, gdyż to własnie nad jego brzegiem w latach 20. minionego wieku zbudowano bazę wodnosamolotów. Tutaj też przygotowywano je do Pucharu Schneidera, którego celem było wyłonienie najszybszego samolotu startującego i lądującego na wodzie. Rekord został ustanowiony w roku 1934 przez Francesco Agello jednopłatowcem Macci Castoldi (MC72) napędzanym silnikiem Fiata i dotąd nowy nie został pobity.

design mc 72 fiat mustang vigna di valle Museo Strico Aeronautica Militare wdonosamolot puchar schnaidera ittally włochy italia muzeum prowincja jednopłatowiec MC 72 Museo Strico Aeronautica Militare

design mc 72 fiat vigna di valle Museo Strico Aeronautica Militar wdonosamolot puchar schnaidera ittally włochy italia muzeum prowincja jednopłatowiec MC 72 Museo Strico Aeronautica Militare

Oprócz oryginalnego MC 72 w Museo Strico Aeronautico Militare zgromadzone jest mnóstwo samolotów wojskowych. Zobaczyć można kolekcje z I i II wojny światowej, dwudziestolecia miedzywojennego, eksponaty włoskiej techniki odrzutowej, wszystkie doskonale utrzymane.

design P51 Mustang; bombowiec z II Wojny Światowej Museo Strico Aeronautica Militare Museo Strico Aeronautica Militar

Naszą uwagę przykuł  PM 51 Mustang, uważany za jeden z najlepszych myśliwców II wojny światowej. Jego nonszalancki design, wiele o nim mówi. Był  szybki i mógł latać na dużych wysokościach, był tak doskonały, jak na tamte czasy, że mógł lśnić. Nie musiał się maskować w chmurach, nikt mu nie zagrażał. Był gwiazdorem, liderem i jego wygląd wyraża to doskonale.

design mc 72 mustang vigna di valle Museo Strico Aeronautica Militar wdonosamolot puchar schnaidera ittally włochy italia muzeum prowincja bombowiec P51 Mustang; myśliwiec z II Wojny Światowej, Museo Strico Aeronautica Militare

design P51 Mustang; bombowiec z II Wojny Światowej Museo Strico Aeronautica Militare P51 Mustang; myśliwiec z II Wojny Światowej, Museo Strico Aeronautica Militare

Męska część naszej ekipy z fascynacją przemierzała hangary muzeum, podziwiając eksponaty, a żeńska mniej zainteresowana lotnictwem i techniką, nad brzegiem wulkanicznego jeziora oddała się refleksji na temat designu minionego wieku. To, co nas poruszyło do głębi, to niezwykłe wzornictwo tych samolotów. Każdy z nich był zaprojektowany w sposób doskonały, jego forma coś wyrażała i czemuś służyła. Nie było tam przypadku. Część z nich powstała na początku XX wieku, niektóre z nich produkowano w Polsce (SPAD VII i Ansaldo SVA 5) w fabryce Plage – Łaśkiewicz w Lublinie.

Linia i kształt samolotów okresu międzywojennego pozwoliły nam uchwycić pewien panujący wówczas trend w projektowaniu, bo niemal automatycznie przed oczami naszej wyobraźni stanął parowóz PM 36, który w swej formie wyraźnie nawiązywał do tego, co zobaczyliśmy w muzeum.

polski design historia kolejnictwa lata trzydzieste dwudziestolecie międzywojenne fablok parowoz stare parowzy Lokomotywa PM36 (1937)

Lokomotywa PM 36 powstała w Pierwszej Fabryce Lokomotyw w Polsce Fablok , która zresztą istnieje do dziś. Była przewidziana jako parowóz do ciągnięcia pociągów z dużą prędkością (140 km/h). Można ją obejrzeć w Parowozowni Wolsztyn.

Ciekawe jest to, że w tamtych czasach nie było telewizji, internetu, a polskie wzornictwo przemysłowe wyraźnie nawiązywało do ogólnoświatowych trendów. Tak jak w innych krajach ewoluowało od kanciastego modernizmu do opływowego streamline’u. Biorąc pod uwagę fakt, że w dwudziestoleciu międzywojennym nie istniał zawód projektanta, a autorami nowych wzorów byli z jednej strony artyści i architekci, z drugiej technolodzy i inżynierowie oraz właściciele zakładów produkcyjnych, wysoki poziom polskiej sztuki użytkowej zdaje się być bardziej zaskakujący. Lokomotywa  PM 36 otrzymała złoty medal na Wystawie Techniki i Sztuki w Paryżu w 1937 roku.

Wizyta w Museo Strico Aeronautica Militare była dla nas pretekstem do długiej dyskusji na temat projektowania, wzornictwa i wartości. Pogłębiła nasze przekonanie, że design otacza nas wszędzie, w domu, pracy, kuchni, toalecie, przy wykonywaniu niemal każdej czynności oddziałuje na nas i  kształtuje nasze zachowania. W publikacji Rzeczy pospolite.Polskie wyroby 1899 – 1999 pod red. Czesława Frejlicha (Wydawnictwo BOSZ, 2001) znaleźliśmy definicję designu, która w tym kontekście wydaje nam się bardzo trafiona: Dzieje wzornictwa to niezwykła droga w dziejach ludzkości. Przedmioty są świadkami czasów, w których powstały, a więc swoistym zapisem historii. W nich jak w lustrze, widać lata kryzysu, ale również czasy prosperity. Informują nas nie tylko o społecznych możliwościach intelektualnych i wytwórczych, ale i przyjętych wartościach.

Obcując z pięknymi samolotami, które służyły do bombardowania miast, które niejednokrotnie powstawały w celach nam odległych, którym się sprzeciwiamy, dowiadujemy się czegoś mechanizmach tego świata, poznajemy wartości, którym służyły te przedmioty. I może fakt, że są dobrze zaprojektowane, wypieszczone, dopracowane w każdym detalu wzbudza nas jeszcze większy dysonans, ale może warto się z tym zmierzyć?

 

Jeżeli tu jesteś, znaczy, że któryś z wątków tego wpisu Cię zainteresował. Zachęcamy do dyskusji i komentarzy. Miło nam będzie jeśli zostawisz ślad Twojej obecności na tej stronie.

 

W tekście wykorzystano informacje zawarte na stronie:
samoloty.pl
http://lotniczapolska.pl/Vigna-di-Valle-–-Muzeum-Wloskiego-Lotnictwa-Wojskowego,23239
http://zsah.blox.pl/html/1310721,262146,21.html?470434